| ساعت ۸:٥٢ ق.ظ روز سهشنبه ٢۳ بهمن ،۱۳۸٦ |
|
|
ز
|
| ساعت ۸:٥٠ ق.ظ روز سهشنبه ٢۳ بهمن ،۱۳۸٦ |
|
در بخش مسایل اجتماعی قرآن در سوره نسا آیه 19 ما را متوجه کرده و می فرماید :با زنها معاشرت نیک داشته باشید و زن را چون مرد در مجامعتان راه دهید و اگر خوش آیندتان نیست که آنها درمجامعتا ن شرکت کنند ،این کار ناخوشایند را بکنید چرا که ممکن است خیر فراوانی دراین کار باشد و شما ندانید (وعاشروهن بالمعروف)این معاشرت، اختصاصی به مسایل خانوادگی ندارد .گاهی تعصب جاهلی یا رواج فرهنگ ناصواب یا تعصب خام ومانند آن ،به مرد این چنین تلقین میکند که تو نمی توانی با زن در یک موسسه کار کنی یا زن در جامعه نمی تواند حضور فعال داشته باشد .قرآن کریم در این زمینه می فرماید : این گونه تعصبات و رسومات جاهلی را که فرهنگ باطل است بزدایید (و عاشروهن بالمعروف و ان کرهتموهن )اگر خوشتان نمی آید که آنها مانند شما سمتی داشته باشند ودر جامعه و صحنه سیاست و صحنه درمان و پزشکی و صحنه فرهنگ و تدریس حضور داشته باشند ،این امر را تحمل کنید شاید خیر فراوانی در آن باشد و شما نمی دانید .چیزی را که عقل به رسمیت می شناسد و پیش وحی و صاحب شریعت ، به رسمیت شناخته شده ،معروف است ،وچیزی را که عقل و دین به رسمیت نمی شناسد منکر و ناشناخته است ،قرآن می فرماید : با صنف زن طوری رفتار کنید که عقل وشرع آن را به رسمیت می شناسد .این قشر عظیم را منزوی نکرده و با آنها بد رفتاری نکنید .سپس می فرماید (وان کرهتموهن)اگرنمی پسندیدکه زنها ازحیات اجتماعی صحیح وسالمی برخوردار باشند بدانید که این کراهتتان نارواست ،در آیه : ( فعسی ان ترکهوا شیئا ویجعل الله فیه خیرا کثیرا) جمله ( ویجعل الله فیه خیرا کثیرا )از تعبیری که در آیه جهاد آمده مهم تر است ،چون جهاد و دفاع امری موقتی است . ولذا می فرماید (وعسی ان ترکهوا شیئاو هو خیرلکم و عسی ان تحبوا شیئا و هو شرلکم ) اما حضور زن در صحنه هرروز و همیشگی است و همین حیات اجتماعی زن است که می تواند در مساله جهاد و دفاع نقش موثری ایفا کند
اسلام زن را آزاد کرده و جامعه را مسخر عواطف او کرده ،لذا جامعه عاطفی بنا کرده ،ورافت و رحمت در جامعه اسلامی قرار داده است .دین می گوید زن ریحان وگل است و شما مردها معطر باشید و این قدر با بو های متعفن ،شامه تان را بد عادت نکنید ،زن ها به عطر ریحان معطرند و به شما عاطفه می دهند ،لذا در جنگهای اسلامی ،خشونتی را که در جنگ های غیر اسلامی است وجود ندارد وآن درنده خویی که دیگران دارند در میان مسلمین مشاهده نمی شود با این که مسلمین ،زن ها را به حجاب دعوت می کنند ،اما از عاطفه زن به عنوان یک محور تربیتی استفاده می کنند . اسلام زن را در سایه حجاب و سایر فضایل به صحنه می آورد تا معلم عاطفه،رقت ،درمان ،لطف ،صفا ،وفا و مانند آن شود و دنیای کنونی ،حجاب را از زن گرفته تا زن به عنوان لعبه به بازاربیا ید و غریزه را تامین کند .(1) (1)کتا ب زن درآینه جلال و جمال حکیم آیه الله عبدالله جوادی آملی |
عظمت حقوقی و اجتماعی زن در قرآن
نقش عاطفه در هدایت جوامع
|
| ساعت ۸:٤٩ ق.ظ روز سهشنبه ٢۳ بهمن ،۱۳۸٦ |
|
نقش بالاتر و پیشتاز بودن زنان مسلمان در صحنه های مختلف اجتماعی
1- زنان مسلمان ایران در انقلاب اسلامی پیشقدم بودند و نقش اول را در حصول پیروزی داشته اند و در جمهوری اسلامی نیز این نقش را در پیشبرد اهداف این نظام همچنان به عهده دارند و اساسا لازم است که زنان با صفوف فشرده در جلوی مردان جهت پیشبرد اهداف اسلامی حرکت نمایند . 2- زنان به دلیل شجاعت و فعالیت مضاعف مردان در کلیه امور اجتماعی پیشقدم و پیشتاز هستند ،به طوری که زنان در انقلاب اسلامی مشوق و تشجیع کننده مردان و الهام دهنده آنان بودند .زیرا مردان نسبت به زنان حساس هستند ،و ازاین رو ورود زنان در مسائل مختلف اجتماعی چون جنگ ،دفاع و...موجب ازدیاد قوای مذدان می شود . 3- زنان به علت تربیت قشرهای فعال در دامن خود ،علاوه بر فعال بودن خودشان از نقش بالاتری درجامعه برخوردارند و چنانکه ملاحظه نمودیم دامن زنان محل انسان سازی است و صلاح و سعادت جامعه از دامن زنان بر می خیزد ،به طوری که اگر زنان شجاع و انسان ساز از ملتها گرفته شوند ،آن ها دچار شکست و انحطاط خواهند شد . از این رو لازم است زنان به وظیفه خود در تربیت فرزندانشان جهت تامین سعادت جامعه اقدام نمایند بنا به دلایل زیرزنان در کلیه امور اجتماعی پیشقدم و پیشتاز هستند :1-حضور فعالانه و پیشقدمانه در امور مختلف اجتماعی 2- به دلیل تقویت روحیه مردان و تشجیع نمودن آنها در کلیه امور3- به علت تربیت اقشار فعال و مردان و زنان بزرگ و موثر در دامن خود و از اینرو ( زنان نسبت به مردان حق بیشتری بر ملتها دارند)(بالاترین مقام و بارز ترین صفات انسان شرح خلافت انسان است ،نه زن خلیفه الله است ونه مرد ،بلکه انسان ).از اینرو اختیارات ،وظایف و امکانات اجتماعی زنان در جهت فعال بودن در صحنه ها و نقش های مختلف سیا سی ،اجتماعی ،فرهنگی و اقتصادی اگرچه به تامین نیازها وتکامل جامعه اسلامی منجر می شود ،اما در این راستا وهدف قراردارد یعنی برای تقرب به خداوند ورسیدن به مقام کرامت و انسانیت .در نظر امام خمینی زن دارای مقام کرامت ومقام معنوی است و الگوی نمونه زنان یعنی حضرت زهرا (ع)تحقق ارزش های والای خلیفه الله در جهان .ایشان در چارچوب جهان بینی توحیدی و مقام انسانی زن که خلیفه الله و صاحب کرامات و معنویت است ،به تبیین پایگاه ونقش زن دراجتماع پرداخته اند و در جامعه اسلامی با چنین ساختاری مبتنی بر جهان بینی توحیدی و ایدئولوژی اسلامی این پایگاه و نقش ها را مثبت و سازنده می دانند .زن مسلمان در این دیدگاه به شکل مستقیم (حضورفعالانه خود )وغیر مستقیم(با تهییج و فعال نمودن مردان و ایثار جوانان خود ) در صحنه های مختلف سیاسی و اجتماعی دارای نقش اساسی وکلیدی است عملکرد زنان و مردان یک جامعه با توجه به تعلقات روحی ، و محتوای ذهنی آنها شکل می گیرد ، اما در مورد زنان مسئله بعد دیگری نیز دارد به این صورت که زن همواره در عملکرد روحی ذهنی وعینی مردان وجامعه حضور دارد و نقش مثبت یا منفی او در زمینه های مختلف فرهنگ اجتماع سیاست و اخلاقیات و ....تعیین کننده ی نقش مثبت یا منفی دیگر افراد ملت است از این رو زنان ( تقویت کننده و شجاع کننده ملت ها )هستند و یا (عامل انحطاط و سقوط جوامع ).زن مسلمان نه تنها در انقلاب اسلامی و مسایل سیاسی اجتماعی بلکه در سازندگی کشور نیز مشارکتی فعال دارد . اودر ساختن بنای جامعه ی اسلامی ،ساختن کشور ،ریشه کن نمودن فقر و استضعاف و قطع وابستگی کشور و تامین استقلال نه تنها فعالانه حضور دارد ،بلکه این حضور فعالانه ،موجب گسترش موج سازندگی در کشور می شود .این فعالیتها به هدف تحقق مقاصد الهی ،اسلام حقیقی و تحقق ارزش های انسانی و استقلال اسلامی باید صورت بپذیرد .امام خمینی با ورود زنان به جامعه و دخالت در امور اجتماعی ،شرکت در انتخابات مجلس و انجام مشاغل اداری درزمان پهلوی مخالف بودند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نسبت به انجام این امور از طرف زنان نظر مثبتی داشتند و حتی به شرکت زنان در مسائل سیاسی اجتماعی تاکید میکردند.از دیدگاه ایشان نقش زن در جامعه اسلامی سازنده ودر جوامع غیراسلامی و فاسد تخریبی است .دلایل این امر مناسبات مفسده آمیز ساختار سیاسی اجتماعی وابسته به غرب در زمان پهلوی و نیز القای بی ارزشی بودن شغل مادری یعنی ایجاد تزاحم بین وظایف خانوادگی و نقش مادری با وظایف اجتماعی ودلایل دیگری در همین راستا.زن(مادر)باید در تعلیم وتربیت ابعاد علمی و ایمانی را با تهذیب نفس همراه سازد تا اولا :انسانی تربیت کند که شایسته عنوان خلیفه الله باشد و ثانیا : از این طریق به انسانیت ،مملکت خویش و اسلام خدمت کند.تعلیم وتربیت زنان و دختران باید به شیوه ی انسانی واسلامی تحقق یابد و منجر به تحول روحی آنها در همین ابعاد انسانی و اسلامی گردد تاثیر این امر در دو سطح فردی و اجتماعی قابل تامل است .در سطح فردی این تاثیرات عبارتند از الف)رشد فکری و علمی زنان ب)تحقق مقام انسانی برای زنان. و درسطح اجتماعی به این قرار است . الف) پیدایش توان تربیت افراد جامعه برای زنان ب) استقلال ،پیشرفت و سلامت جامعه ج)تحقق ارزشهای انسانی والهی در جامعه .منزلت علمی و فرهنگی زنان می تواند به تمام فعالیتها و نقش های آنان و نیز به فعالیتهای فرزندان ومردان آنها معنای بیشتر و ارزشمند تر ببخشد .به این ترتیب زن نه تنها با حضور مثبت و سازنده و فعال خود در جامعه بلکه با حضور در روحیات و ذهنیات مردان خود و فرزندان خود و در نهایت با حضور در روحیات وذهنیات جامعه ، مسیر اصلی جامعه و تکامل جامعه انسانی را تعیین می کند.بنابراین کیفیت حیات زنان هر جامعه ، تعیین کننده کیفیت حیات آن جامعه است و بدین ترتیب زن رهبر جامعه است .(2) (2)از کتاب الگوی اجتماعی پایگاه و نقش زن مسلمان در جامعه اسلامی بر اساس دیدگاه امام خمینی تالیف فاطمه صفری
|
|
| ساعت ۸:٤٧ ق.ظ روز سهشنبه ٢۳ بهمن ،۱۳۸٦ |
|
جامعیت و گستردگی افق اندیشه و دیدگاههای تحلیلی درباره کارکردهای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی زنان از اهمیت ویژهای برخوردار است. نقش کلیدی و محوری زنان در فراز و فرود جامعه انسانی در این کلام امام خمینی(ره) خلاصه میشود که فرمودند: «صلاح و فساد جامعه در گرو صلاح و فساد زنهاست» 1ـ تساوی حقوق با مردان: در نظام اسلامی برخلاف نظرات افراط گرایانه فیمینیستی، زنان همسان مردان از تمام حقوق اجتماعی برخوردارند و فلسفه تفاوتهای موجود حفظ ارزش و کرامت زنان است. اما تفاوت به معنی تبعیض نیست. 2ـ مسؤولیت پذیری: مسؤولیت پذیری بانوان در نظام آفرینش دارای ابعاد گسترده ای است که به اختصار به بخشی از آن اشاره می شود. الف ـ مسؤولیتپذیری در تربیت فرزندان صالح و شایسته ب ـ حسن معاشرت با همسر و خوب همسرداری کردن ج ـ تعیین سرنوشت سیاسی ـ اجتماعی و مشارکت عمومی دـ دفاع از مملکت و ارزش های اسلامی و حفظ نظام و .. 3ـ الگوپذیری: اسوهگیری و الگوپذیری از سیره عملی نخبگان و انسانهای کامل و همگونی به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری آنان یکی از راههای رسیدن به کمال انسانی است و سیره عملی حضرت زهرا و زینب کبری(س) برترین الگو در تمامی ابعاد زندگی فردی، سیاسی و اجتماعی به شمار می رود. 4ـ گسترش ارزشهای دینی: عشرت طلبی، مدگرایی و تقلید از فرهنگ منحط غرب از مشکلات زنان در اعصار گذشته بوده است؛ اما پس از پیروزی انقلاب ارزش های دینی، حجاب، حیا، عفت و حجب گسترش یافت و زنان برای حضور در اجتماع از انواع فشارهای روانی و امنیتی در امان ماندند. 5ـ نقش تربیتی: اگر زن مسلمان نقش مادری و تربیتی خود را به خوبی انجام دهد نسل آینده نظام، یک نسل سالم، مؤمن و معتقد خواهد بود که میتواند جامعه دینی را از گزند آفتها و تهاجمات فرهنگی بیگانگان پاس دارد و همانطور که امام (ره) فرمودند: «قرآن کریم انسانساز است و زنها نیز انسانساز هستند.» 6ـ آموزش و پرورش: افزایش بار علمی ـ فرهنگی و تبلیغی بانوان و نوآوریهای علمی و پژوهشی به عنوان نیمی از افراد جامعه بسیار حائز اهمیت است چرا که موجبات گسترش و توسعه جامعه اسلامی را فراهم میآورد. 7ـ فعالیتهای تبلیغی: نقش زنان در فعالیتهای تبلیغی و جلوگیری از تحمیل بحرانهای فرهنگی از سوی دشمنان بسیار مهم نمود پیدا میکند که میبایست با مخاطبشناسی، پیام رسانی و نیازسنجی، زنان تحصیل کرده و آموزش دیده، پیام دین را تبلیغ کنند. 8ـ فعالیتهای هنری: از آنجا که زن مظهر جمال خداوندی است و ظرافتهای خاص هنری در نهاد آفرینش زنان نهفته شده است؛ لذا فعالیتهای هنری زنان میتواند خانواده و اجتماع را در جهت زیبائی بیشتر یاری کند. 9ـ جلوه های ایثار و فداکاری: زنان در طول تاریخ نشان دادهاند که برای دستیابی به اهداف والای انسانی و کمال مطلق و برای قرب الهی از هیچ عملی فروگذار نگشتهاند و در حد توان در خدمت خانواده، همسر و اجتماع بودهاند. 10ـ بینش سیاسی و دینی: بررسی دقیق و هوشمندانه مسائل روز، دشمن شناسی، تحلیل حوادث و آشنایی با تکالیف دینی و سیاسی، رهائی از شبهه زدگی را در پی دارد. کسانی که به حوادث با دقت و از روی آگاهی و بصیرت بنگرند هیچ گاه به دام شبهات نمیافتند، امام صادق(ع) می فرمایند: (العالم بزمانه لاتهجم علیه الّوابس) بر آگاه به زمان خود افکار آلوده و شبهات هجوم نخواهد آورد. (اصول کافی، جلد1 ص27) 11ـ خنثیسازی توطئههای فرهنگی دشمن: تلاش دشمنان اسلام برای رویاروئی با جوامع اسلامی به صورتهای مختلف انجام میشود؛ اما تمرکز تلاشها و شدیدترین حملات به اسلام به صورت تهاجم فرهنگی صورت میگیرد، تا هویت انسانی و اسلامی نیروهای متعهد جامعه را تغییر دهد و آنان را استحاله معنوی و فرهنگی کند. یکی از ابزارهایی که به عنوان سلاح کارآمد درتهاجم فرهنگی به شمار می آید، استفاده ابزاری از زنان و ترویج فساد، فحشا، لاابالیگری و بیحجابی است. در نظام اسلامی ایران زنان به عنوان مقاومترین پایگاه در برابر تهاجمات فرهنگی بیگانگان به شمارمی آیند و با تأثیر عمیق تربیتی که در خانه دارند توانستهاند بسیاری از خانوادهها را از گزند تهاجم فرهنگ بیگانه مصون نگه دارند و نیز با پرورش فرزندان پاکدامن، توطئههای دشمنان را خنثی کرده و نسل انقلاب را به سلامت حفظ کنند؛ چرا که آنان دژ محکم عفت و عصمتاند. 12ـ رعایت حجاب و عفت اسلامی: از اصلیترین و محوریترین ویژگیهای روحی و اخلاقی زنان رعایت عفت و حجاب اسلامی است که سایر فعالیتها بدان ارزش پیدا میکند. بارزترین مشخصه زن مسلمان ایرانی در نظام اسلام، پاکدامنی، عفت، حجاب و رعایت شئونات اسلامی است که کامل کننده و متمم نقشآفرینی در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی آنان است. 13ـ الگودهی به زنان کشورهای اسلامی: نظام اسلامی که با دگرگونی معجزه آسا در اندیشه عملکرد زنان، جوشش، جنبش، حماسه و ایثار، فداکاری و اخلاص را در کالبد فسرده زن احیاء کرد. این قشر بزرگ اجتماع در پرتو عنایات الهی به عنصر فعال، شجاع، آگاه و کارآمد تبدیل گشت و این تحول شگرف انسانی و ایمان بانوان باید مایه عبرت سایر کشورهای اسلامی قرار گیرد تا با الگوپذیری از زن مسلمان ایرانی به آزادی، استقلال و شکوفایی در تمام زمینههای علمی، فنی، آموزشی، هنری و تبلیغی و غیره دست یابند. (3) (3)مقاله نقش محوری زنان از حوزه علمیه خواهران الزهرا(س) آذربایجانغربی |
نقش کلیدی و محوری زنان
|
| ساعت ۸:٤٠ ق.ظ روز سهشنبه ٢۳ بهمن ،۱۳۸٦ |
|
(از شماست که مردان وزنان بزرگ تربیت می شوند.در دامن شما مردان و بانوان بزرک تربیت می شوند ...شما برای آتیه مملکت ما جوانان را تربیت می کنید . دامان شما یک مدرسه است که در آن باید جوانان بزرگ تربیت شوند )(زن انسان است آن هم یک انسان بزرگ ،زن مربی جامعه است .از دامن زن انسانها پیدا می شوند .مرحله اول زن ومرد صحیح از دامن زن است .مربی انسان ها زن است و سعادت ها و شقاوت کشورها بسته به وجود زن است . زن با تربیت صحیح خودش کشور آباد می کند ،مبدا همه سعادت از دامن زن بلند می شود .زن مبدا همه سعادت ها باید باشد )((زن مظهر تحقق آمال بشر است .زن پرورش دهنده زنان و مردان ارجمند است .از دامن زن مرد به معراج می رود .دامن زن محل تربیت بزرگ مردان است ))((اگر زنان شجاع و انسان ساز از ملتها گرفته شوند ،ملت ها به شکست و انحطاط کشیده می شوند )) رسالت انسان سازی زنان همچون پیامبران(خداوند شما را حفظ کند و شمارا برای تربیت انسانها که شغل انبیا ست ،حفظ کند )(اسلام برای تهذیب نفس انسان آمده است .شما خانمها مکلفید که انسان بسازید مکلفید در دامن های خودتان انسان مهذب بار بیاورید مقصد اسلام و مقصد همه انبیا این است که آدم ها را تربیت کنند )(4) (4)از سخنان امام خمینی در ماهنامه تربیت شماره ی دوم سال پانزدهم
در دوره آغاز اسلام ،فعالیت زنان را حتی در بعد سیاسی ، امری کاملا طبیعی می یابیم.حضرت فاطمه زهرا(س)در مسجدپیامبر می ایستد و خطبه ای رسا می خواند که درآن ، از حق علی (ع)در امر خلافت –که معتقد است به غصب رفته است – دفاع می کند .چنان که حضرت زینب نیز در مجلس ابن زیاد و در اجتماع مردم کوفه به شیوه ای کاملا سیاسی سخن می گوید.این نموه ها نشانه آن است که چنین کار هایی استثنا نبوده بلکه قاعده بوده است . ازابن رو هیچ کدام ازمسلمانان به عمل حضرت زهرا یا حضرت زینب اعتراض نمی کنند چرا که ذهنیت اجتماعی ،این کارها رابرمی تابیده است.ما امروز مسئولیت زن را هم تراز مسئولیت مرد می دانیم ومعتقدیم همان طور که مرد باید با وجود همه چالش ها و مشکلات در عرصه اجتماع ،برای برقرار گرفتن جامعه در مسیر عدالت و آزادی از خویش مایه بگذارد ،زن نیز باید چنین کند و آیه ((و المومنون والمومنات بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر ))(ومردان و زنان با ایمان ،دوستان یکدیگرند،که به کارهای پسندیده وامی دارند و از کارهای ناپسند باز می دارند )به معنای این است که مردان وزنان مومن باید همکاری کنند ودر همه اموری که سطح انسانی را بالا می برد و از سقوط شخصیت انسانی باز می دارد یار ویاور یکدیگر باشند .اسلام با همان شدتی که مرد را مسئول امورجامعه می داند زن را نیزمسئول می داند.اگر شان مادری ،بخشی از وقت زن رامی گیرد ،شان پدری نیز پاره ای از وقت مرد را می گیرد و زن ومرد در خارج از عرصه مادری و پدری د ر میدانی وسیع وارد میشوند و به عنوان دو شخصیت مستقل پایه جامعه ای انسانی (خانواده)را در جامعه بنیاد می نهد تا فرزندان در بستر این جامعه براساس ارزشهای انسانی رشد یابند .(5) (5)کتاب زن از نگاه دیگر مولف :سید محمد حسین فضل الله مترجم :مجید مرادی |
نقش انسان سازی زن در اندیشه امام خمینی
سخنی از سید حسین فضل الله
|